НИЗОМИ МУЛТИМОДАЛИИ ШИНОХТИ ТАСВИРҲО ДАР АСОСИ CLIP ViT- B/32 БО ТАҲЛИЛИ ШАБОҲАТ ВА ВИЗУАЛИЗАТСИЯ

Муаллифон

Садриддинзода Некрузҷондокторанти PhD, кафедраи иқтисоди рақамӣ, Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ, ш. Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, nekruzjons2000@gmail.com

Чакида

Дар мақола низоми таҳияшудаи автоматии шинохт ва ҷустуҷӯи молҳо, ки ба технологияҳои омӯзиши мошинӣ асос ёфтааст, пешниҳод мешавад. Низом аз модели пешомӯхташудаи мултимодалии CLIP (Contrastive Language–Image Pre-training) барои тавлиди намоишҳои векторӣ (эмбеддингҳо)-и тасвири молҳо истифода мебарад. Веб-барномаи амалишуда дар асоси Python/Flask имконият медиҳад, ки мавқеъҳои молӣ аз рӯйи аломатҳои визуалӣ индексатсия гарданд, ҷустуҷӯ аз рӯйи тасвир амалӣ шавад, пойгоҳи додаҳои молҳо ва мағозаҳо идора гардида, инчунин таҳлили визуалии фазои аломатҳо анҷом дода шавад. Низом дақиқии баландро дар вазифаҳои ҷустуҷӯи молҳои шабеҳ нишон медиҳад ва метавонад барои автоматикунонии равандҳои инвентаризатсия, логистика ва хизматрасонии муштариён дар соҳаи савдои чакана истифода гардад. Дар доираи таҳқиқ таҳлили метрикаҳои шабоҳат гузаронида шуда, арзишҳои ҳаддӣ барои филтркунии натиҷаҳои ҷустуҷӯ пешниҳод гардидаанд. Хусусиятҳои асосии низом аз модулнокӣ, миқёспазирӣ ва мавҷудияти REST API барои ҳамгироӣ бо хизматрасониҳои тарафи сеюм иборат мебошанд. Дар ин мақола таҳия ва омӯзиши низоми зеҳнии шинохти тасвирҳои молҳо дар асоси усулҳои омӯзиши мошинӣ ва намояндагиҳои векторӣ (embeddings) пешниҳод шудааст. Низом бо истифода аз модели нейронӣ-мултимодалии CLIP истихроҷи аломатҳои тасвирро амалӣ намуда, дар шакли веб-барнома бо REST API дар асоси чаҳорчӯбаи Flask татбиқ гардидааст. Натиҷаи пешниҳодшуда муқоисаи худкори тасвирҳо, ҷустуҷӯи объектҳои бештар шабеҳ, визуализатсияи фазои аломатҳо ва имконияти миқёспазириро барои татбиқи амалӣ дар низомҳои савдо ва тавсиявӣ таъмин менамояд.

Калидвожаҳо

омӯзиши мошинӣ, шинохти тасвирҳо, биниши компютерӣ, ҷустуҷӯ аз рӯйи тасвир, омӯзиши контрастӣ, CLIP, намоишҳои векторӣ, Flask, embeddings.

Таърихи нашр

2026-04-03