АСОСНОККУНИИ ТЕХНИКӢ-ИҚТИСОДИИ ТАТБИҚИ СИСТЕМАҲОИ КОРАНДОЗИ МУНТАЗАМ БАРОИ МУҲАРРИКҲОИ ЭЛЕКТРИКИИ КАЛОНИҚТИДОР

Муаллифон

Дадобоев Ш.Т.омӯзгори калон, кафедраи таъминоти барқ ва автоматика,
Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик
М.С. Осимӣ, ш.Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, shahbozdadoboev@mail.ru
Каримов И.Р. омӯзгори калон, кафедраи таъминоти барқ ва автоматика,
Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик
М.С. Осимӣ, ш.Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, karimov.ibodkul@mail.ru

Чакида

Дар мақолаи мазкур методикаи асосноккунии техникӣ-иқтисодии
татбиқи системаҳои корандози мунтазам барои муҳаррикҳои электрикии
калониқтидор коркард карда шудааст. Бо ин мақсад тадқиқот ва ҳисобҳо мувофиқа
бо алгоритми мувозинатии энергетикии дастгоҳҳо ва таҳлили маълумоти оморӣ,
гузаронида шудаанд. Мақсаднок будани асосноккунии техникӣ-иқтисодии татбиқи
системаҳои корандози мунтазам барои муҳаррикҳои электрикии калониқтидор дар
мисоли ҳаракатоварҳои электрикии пойгоҳҳои обкашии калониқтидори вилояти Суғди
Ҷумҳурии Тоҷикистон нишон дода шудааст. Методикаи муайянкунии самараи
иқтисодии системаҳои корандози мунтазам барои ҳаракатоварҳои электрикии
калониқтидор пешниҳод гардидааст. Муайянкунии самараи иқтисодии татбиқи
таҷҳизоти корандози мунтазам то ҳол кори душвор боқӣ монда, иҷрои он бо
назардошти омилҳои гуногуни таъсиркунанда асос меёбад. Ин ҳолат душвории зиёдро
барои коркарди методикаи муайянкунии самараи иқтисодӣ аз татбиқи системаи
корандози мунтазам дар муҳаррикҳои электрикии калониқтидор, илова мекунад.
Методикаи пешниҳодшаванда барои муайянкунии самараи иқтисодии чунин
системаҳо, ки ба методҳои маълум асос мешавад, раванди ҳисобҳоро осон мекунад ва
ба маҷмӯи маълумоти назариявӣ иловаи илмӣ-амалӣ мешавад.

Калидвожаҳо

системаи корандози мунтазам, самараи иқтисодӣ, пойгоҳи обкашӣ, ҳаракатовари электрикӣ, муҳаррики асинхронӣ, муҳаррики синхронӣ, захираи техникӣ.

Рўйхати адабиётҳои истифодашуда

1. Крысанов В.Н., Гамбург К.С., Руцков А.Л. Оценка экономического эффекта от

применения устройств плавного пуска с использованием принципов нейросетевого управ-

ления. Энергоресурсосбережение и энергоэффективность. № 5 (53) 2013. С. 21-25.

2. Статистический ежегодник Согдийской области. Таджикистан: 30 лет

государственной независимости. Главное управление Агенства по статистике при

Президенте Республики Таджикистан в Согдийской области, 2021 г.

3. Ларионов В.Н., Калинин А.Г. Энергоэффективность и энергосбережение в элек-

троприводах с вентиляторной нагрузкой. – Чебоксары: Изд-во. Чуваш. Ун-та, 2012. –

146 с.

4. Вохидов А.Д. К вопросу о задачах повышения надежности системы электро-

снабжения насосной станции первого подъема / А. Д. Вохидов, Ш. Т. Дадабаев, Ф. М.

Разоков // Надежность. – 2016. – Т. 16, № 4(59). – С. 36-39. – EDN YUIHKZ.

5. Дадабаев, Ш. Т. Компьютерное моделирование нагрева синхронных электропри-

водов насосных агрегатов при различных способах пуска / Ш. Т. Дадабаев // Перспектив-

ные информационные технологии (ПИТ 2017): труды Международной научно-

технической конференции, Самара, 14–16 марта 2017 года. – Самара: Самарский науч-

ный центр РАН, 2017. – С. 76-80. – EDN YOWNQF.

6. Gracheva E.I., Naumov O.V. Estimation of Power Losses in Electric Devices of the

Electrotechnical Complex. – International Conference on Industrial Engineering, Applications

and Manufacturing (ICIEAM), (2019). – 6.

7. Дадабаев Ш.Т. Технико-экономическое обоснование применения системы плав-

ного пуска для высоковольтных электродвигателей насосных агрегатов / Ш. Т. Дадаба-

ев, Е. И. Грачева // Известия высших учебных заведений. Проблемы энергетики. – 2022. –

Т. 24, № 1. – С. 141-150. – DOI 10.30724/1998-9903-2022-24-1-141-150. – EDN ABQKWK.

8. Дадабаев, Ш. Т. Перспективы внедрения регулируемых электроприводов в насос-

ных агрегатах большой мощности / Ш. Т. Дадабаев // Энергетик. – 2015. – № 7. – С. 31-

33. – EDN UEAQPT.Ковач К. П. Переходные процессы в машинах переменного тока/ / К.

П. Ковач, И. Рац; пер. с нем. – М. Л.: Госэнергоиздат, 1963. – 735 с.

9. Tolibjonovich, D.S., Islomovna, T.M., Saidulloevna, M.D. (2020). Modeling of starting

transition processes of asynchronous motors with reduced voltage of the supply network. Euro-

pean Journal of Electrical Engineering, Vol. 22, No. 1, pp. 23-28.

https://doi.org/10.18280/ejee.220103

10. Поздеев А.Д. Электромагнитные и электромеханические процессы в частотно-

регулируемых асинхронных электроприводах/ А. Д. Поздеев – Чебоксары: Изд-во Чуваш.

ун-та, 1998. – 172 с.

11. Modeling the Reliability of High-Voltage Power Transmission Lines Taking into Ac-

count the Influence of the Parameters of a Sharply Continental Climate / E. Gracheva, M.

Toshkhodzhaeva, O. Rahimov [et al.] // International Journal of Technology. – 2020. – Vol. 11,

No. 8. – P. 1557-1569. – DOI 10.14716/ijtech.v11i8.4549. – EDN LOPBMU.


Таърихи нашр

2026-03-22