ХУСУСИЯТҲОИ МУҚОИСАВИИ СИСТЕМАИ ҲАВАСМАНДГАРДОНИИ БА НАТИҶА НИГАРОНИДАШУДА ДАР КОРХОНАХОИ САНОАТИИ ВИЛОЯТИ СУҒДИ ТОҶИКИСТОН

Муаллифон

Авезова М.М.доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, кафедраи иқтисоди муҳандисӣ ва
менеҷмент, Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи
академик М.С.Осимӣ, ш. Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, avezova@rambler.ru
Ишанова С.С.муаллимаи калони кафедраи иқтисодиёт ва идоракунии муҳандисии
Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик
М.С.Осимӣ, ш.Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, avezova@rambler.ru
Мансурова Ф.Ф.магистранти курси дуюми ихтисоси иқтисод ва идоракунии корхона,
Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик
М.С.Осимӣ, ш.Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон, mansurovafiruza@mail.com

Чакида

Дар мақола таҳлили муқоисавии системаи мавҷудаи ҳавасмандгардонии
корхонаи саноатӣ бо ҷорӣ намудани системаи ба натиҷа нигаронидашуда ҳамчун
маҷмӯи унсурҳои дохилӣ ва берунии таъсир оварда шудааст. Муқаррароти асосии
назарияҳои маъмултарини моддӣ ва мурофиавии ҳавасмандкунӣ ба таври мухтасар
шарҳ дода шудаанд. Мафҳуми моҳияти ангезиш нишон дод, ки онро метавон як навъ
амали хавасмандгардоние тавсиф кард, ки ба шахс барои ба даст овардани натиҷаи
беҳтар аз пештара нигаронида шудааст. Барои муайян кардани роҳҳои таъсиррасонии
идоракунӣ ба кормандон барои ноил шудан ба ҳадафҳои корхона, усулҳои ҳавасмандкунӣ
баррасӣ карда мешаванд. Нишон дода шудааст, ки баланд бардоштани ҳавасмандии
кадрҳо яке аз проблемахои асосии идоракунй мебошад, ки ҳалли он натичаҳои иктисодии
корхонаро бехтар мекунад. Сохтори ташкилии корхонаи ҶДММ «Точфилиз», корхонаи
муосири истеҳсоли арматураҳои бинокорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз нуқтаи назари
гузаштан ба низоми нави ҳавасмандгардонии кормандон баррасӣ мешавад. Муайян карда
шуд, ки навъи хаттӣ-функсионалии сохтори ташкилӣ, ки бо ҷудоии фаъолияти воҳидҳои
хатӣ ва функсионалӣ ва афзоиши ҳамоҳангсозӣ ва фаъолият дар раванди амалисозии
фаъолияти идоракунӣ тавсиф мешавад, имкон медиҳад, ки тахассус ва масъулияти
кадрҳо баланд гардад. Дар мақола гузариш ба системаи KPI - нишондиҳандаҳои асосии
фаъолият, ки ба корхона имкон медиҳад дараҷаи ноил шудан ба ҳадафҳои стратегӣ ва
тактикиро, ба монанди ҷалби муштариёни нав ва нигоҳ доштани муштариёни мавҷуда
арзёбӣ кунад, асоснок мекунад. Пас аз тафсилоти KPI-ҳои сатҳи олӣ ва интиқоли онҳо
ба зинаҳои шӯъбаҳо ва вазифаҳои инфиродӣ, тавон ба онҳо подошпулии кормандонро
муайян кард. Бо ин максад нишондихандахои баходихии кори вазифахои асосй муайян
карда шудаанд, масалан, барои мудири фуруш инхо мебошанд: иҷрои нақшаи фуруши
маҳсулот, ичрои нақшаи фуруши маҳсулот бо даромаднокии баланд, муомилоти миёна
ба 1 муштарӣ, ичрои нақшаи афзоиши харидорони нав, карзи дебитории пеш аз мухлат.
Нишон дода шудааст, ки бо истифода аз системаи нишондиҳандаҳои асосии фаъолият
қисми тағйирёбандаи системаи ҳавасмандгардонии бевоситаи молиявиро ташкил
кардан мумкин аст.

Калидвожаҳо

ҳавасмандкунӣ, кормандон, корхонаҳо, ҳавасмандгардонии фаъолияти меҳнатӣ, захираҳои меҳнатӣ, KPI – нишондиҳандаҳои асосии фаъолият, системаи ҳавасмандгардонӣ, ба натиҷа нигаронидашуда.

Таърихи нашр

2026-03-22