ҶАНБАҲОИ ИҚТИСОДИИ ТАТБИҚИ ТЕХНОЛОГИЯҲОИ ИННОВАТСИОНӢ ДАР ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ ҚАННОДӢ
Муаллифон
Чакида
Дар ин мақола таҷрибаи соҳавӣ оид ба таҳияи технологияҳои
инноватсионӣ дар истеҳсоли маҳсулоти қаннодӣ баррасӣ карда шудааст. Технологияҳои
инноватсионии дар донишкада ва корхонаҳои қаннодии Вилояти Суғд таҳияшуда таҳлил
карда шуданд. Аз ҷумла, ҶДММ "Ширинихои Хучанд", ҶДММ" Ширинихои Бурхонхуча "
ва донишкадаи политехникии донишгоҳи техникии тоҷикистон ба номи аккдемик
М.Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд иҷро шудааст. Муайян карда шудааст, ки системаи фармо-
иши давлатӣ ба хариди маҳсулот бо нархҳои паст нигаронида шудааст ва ҷорӣ намуда-
ни технологияҳои инноватсиониро ба истеҳсолот суст ҳавасманд мекунад. Самтҳои
асосии дигаргунсозии инноватсионии корхонаҳои қаннодии Вилояти Суғд истифодаи
ашеи хоми ғайрианъанавӣ дар истеҳсоли маҳсулоти қаннодӣ бо мақсади баланд бардо-
штани таркиби моддаҳои муҳимтарини ғизоӣ, беҳтар намудани мувозинати маводи
ғизоии асосӣ, баланд бардоштани сифат ва зиед намудани мӯҳлати нигоҳдории маҳсу-
лоти тайер, инчунин таъмини маҳсулоти самти функсионалӣ мебошад, ки дар маҷмӯъ
ба тамоюлҳои ҷаҳонии панҷ сол пеш мувофиқат мекунад. Дар айни замон, истеъмолку-
нандагони маҳсулотҳои қаннодӣ мехоҳанд дар ин маҳсулот аз ширинӣ, тамъ ва бӯй чизи
бештареро бубинанд, онҳо ба итминон ниез доранд, ки маҳсулот ба саломатӣ зарар
намерасонад, аз ин рӯ яке аз вазифаҳои технологҳо таҳияи қаннодии инноватсионӣ на
танҳо бо мақсади васеъ кардани номгӯй, балки барои беҳтар кардани арзиши ғизоии онҳо
мебошад. Набудани маълумоти пурраи истеҳсолкунандагон дар бораи таҳаввулоти нав-
тарин, дар натиҷаи рушд накардани таъминоти иттилоотӣ, ба тамоми ҷанбаҳои ра-
ванди инноватсионӣ дар соҳа таъсир мерасонад. Ба пойгоҳи иттилоотии системаи
иқтисодии соҳавӣ бояд бонки инноватсионии соҳавӣ, инчунин бенчмаркинг таҷрибаи ин-
новатсионии корхонаҳои соҳаҳои пешрафта ва кишварҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ дохил шаванд.
Рушди устувори иқтисодӣ ва гузариши ниҳоии технологии соҳаи қаннодӣ ба роҳи инно-
ватсионии рушд шарти зинда мондан ва фаъолияти бомуваффақияти истеҳсолоти ва-
танӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии он дар бозори маҳсулоти қаннодӣ мебо-
шад. Дар ин тадқиқотҳо дастурамали маҳсулоти қаннодии ордии таъиноти функсио-
налӣ бо ворид кардани фоизи гуногуни консентрати топинамбур дар намуди хока аз ваз-
ни умумии орди гандум таҳия карда шуд. Миқдори хокаи иловашуда чунин буд: дар наму-
наи no 1 назоратӣ бе илова кардани консентрати топинамбур, дар намунаи № 2 -5%
консентрати топинамбур аз вазни орд илова карда шуд, дар намунаи № 3 -10% консен-
трати топинамбур аз вазни орди гандум илова карда шуд, дар намунаи № 4 -15% кон-
сентрати топинамбур аз вазни орди гандум илова карда шуд. Аз рӯи натиҷаҳои
тадқиқот ва ҳисобҳои гузаронидашуда, намунаи №3 аз рӯи нишондиҳандаҳои арзиши
ғизоӣ ва биологӣ беҳтарин гардид.
Калидвожаҳо
инноватсия, даромаднокии маҳсулот, маҳсулоти қаннодӣ, маҳсу- лоти функсионалӣ, инулин, диабети қанд, қандҳои ҳалшаванда, самаранокии маҳсулот.
Таърихи нашр
2026-03-22